تبلیغات
مدیریت کارآمد - فساد اداری
 
مدیریت کارآمد
کارایی و اثربخشی
درباره وبلاگ


حمیدمظاهری راد فعالترین وبلاگ نویس تبریزی با یکصد وب سایت در زمینه های مدیریتی سیاسی ادبی فرهنگی هنری ورزشی علمی اجتماعی تاریخی عرفانی گردشگری و...

مدیر وبلاگ : حمید مظاهری راد
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

خواستارفسادوتباهی درروی زمین مباش كه خداوندتبهكاران رادوست نمی دارد. (سوره قصص آیه 28)

اگر چه جامعه ایران ، جامعه ای توام با گرایشهای مذهبی و ملی است كه همه آنها فساد را پدیده ای زشت شناخته اند و همواره تاكید بر مبارزه با آن كرده اند ، با این حال شاهد این هستیم كه شیوع فساد در جامعه مسیر بسیاری از پیشرفتهای اجتماعی و ملی را بسته و هزینه های هنگفتی را بر دوش كشور و در نهایت مردم گذاشته است كه یكی از مهمترین آنها در بعد كلان ، افزایش فاصله طبقاتی میان طبقات اجتماعی غنی و فقیر است .

مهمترین عامل بروز فساد اداری بزرگ شدن دولت است. بنابراین برای زدودن فساد از چهره نظام اداری کشور دل بستن به دولت کار اشتباهی است زیرا دولت برای این کار باید با صرف هزینه های فراوان اقدام به تأسیس نهاد جدیدی برای این کار و تأمین امکانات، استخدام افراد، تنظیم مقررات و قوانین مورد نیاز و .... نماید.

اهمیت بوروکراسی در این است که می تواند با متناسب کردن اهداف و وسایل به جامعه خدمت کند و با سازماندهی تخصیص بهینه منابع، کشور را در مسیر پیشرفت قرار دهد. اهداف و آرمانها در چارچوب یک نظام اداری سالم قابل اجرا، پیاده و عملیاتی شدن هستند و اگر نظام اداری، سالم و کارا نباشد علیرغم نیت های خیر سیاست گذاران آنچه در عمل تحقق می یابد ممکن است در تضاد با آن اهداف و سیاست ها باشد. بنابراین بدون نظام اداری سالم دستیابی به توسعه در یک کشور جهان سومی نظیر ایران بسیار بعید بنظر می رسد.

 تعریف فساد اداری:

ریشه فساد فعل لاتین rumpere به معنای شكستن است بنا براین در فساد چیزی می شكند یا نقض می شود كه آن ممكن است رفتار اخلاقی یا شیوه قانونی و غالبامقررات اداری باشد.

طبق تعریف بانك جهانی و سازمان شفافیت بین الملل، فساد سوء استفاده از اختیارات دولتی(قدرت عمومی)برای كسب منافع شخصی (خصوصی)است

كه این تعریف مورد توافق عمومی در جهان است وبطور ضمنی فرض شدهاست كه مجموعه ای از قوانین و ضوابط مدون اداری وجود دارد كه چهار چوبفعالیتهای مجاز اداری را تعیین می كنند،هر گونه رفتار اداری كه مغایر با این قوانین باشد و در آن انتفاع شخصی مطرح  باشد فساد اداری تلقی می شود.

بدیهی است چنین تعریفی وقتی جامع است كه قوانین و حدود آن كاملا واضحو فراگیر باشد.فساد در جامعه نسبی است و با نظام ارزشی هر جامعه تعریف میشود.

بانک جهانی و سازمان شفافیت بین الملل: فساد اداری عبارتست از استفاده از قدرت عمومی برای کسب منافع خصوصی اداری، تحت تأثیر منافع شخصی یا روابط و علایق خانوادگی

 

ضرورت و اهمیت برخورد بافساد اداری

 

فساد پدیده‌ای است كه كم و بیش دركلیه كشورهای جهان وجود دارد. اما نوع، شكل، میزان و گستردگی آن در هر كشور متفاوت است، همانطور كه نتایج و پیامدهای آن نیز بنا بر نوع سازمان سیاسی و اقتصادی وسطح توسعه یافتگی تفاوت دارد.

در هر صورت فساد موجب انحطاط است، سیاست‌های دولت را در تضاد با منافع اكثریت قرار می‌دهد، باعث هدر رفتن منابع ملی می‌شود و به كاهش اثربخشی دولت‌ها در هدایت امور می‌انجامد و از این طریق اعتماد مردم نسبت به دستگاه‌های دولتی و غیر دولتی كاهش یافته، بی‌تفاوتی، تنبلی و بی‌كفایتی افزایش می‌یابد.

فساد، اعتقاد و ارزش‌های اخلاقی جامعه را متزلزل می‌كند، هزینه انجام كارها را افزایش می‌دهد، و رشد رقابت‌پذیری را دشوار می‌سازد. همچنین تلاش‌های فقرزدایی را ناكام می‌سازد و بی‌انگیزگی و بدبینی ایجاد می‌كند و زمینة تضعیف روحیة افراد درستكار را فراهم می‌آورد.

فساد اداری مانع سرمایه‌گذاری می‌شود و مسیر رشد و توسعة اقتصاد را با موانع بسیار مواجه می‌سازد و از طریق هدایت ناصواب استعداد‌ها و منابع بالقوه و بالفعل انسانی به سمت فعالیت‌های نادرست برای دست‌یابی به درآمدهای سهل‌الوصول، زمینه ركود در تمام ابعاد فراهم می‌سازد. از طرف دیگر، هر كجا فساد ریشه بدواند، روزبه روز بیش‌تر شده، مقابله با آن بسیار دشوار می‌شود و ریشه‌های آن هر روز عمیق‌تر در بطن جامعه نفوذ می‌كند. بنابراین مقابله با فساد در عرصة اداری ضرورتی جدی و انكار ناپذیر است.

سابقه فساد اداری در جوامع مختلف

موضوع فساد همواره و از بدووجود تمدن ها وجود داشته و گریبانگیر دولتها می باشدو حكومتها و دولتها از قرنها پیش با مشكل سوء استفاده كارگزاران دولتی روبرو بوده اند.جرایمی نظیر اختلاس،ارتشاءوجعل

،جرایم جدیدی نیستند و قدمتی به اندازه دولت ها دارند.

 

در طی قرون گذشته همواره رابطه معكوسی بین استفاده درست از قدرت وقلمروگسترش فساد وجود داشته وهمواره زمانی كه از قدرت

بطورمطلوب استفاده شده،میزان فساد كاهش یافته است.

تقسیم بندی فساد اداری

یك محقق علوم سیاسی به نام هیدن هیمر، فساد اداری را به سه گونة سیاه، خاكستری و سفید تقسیم می‌كند:

 

فساد اداری سیاه:

كاری كه از نظر توده‌ها و نخبگان سیاسی منفور است و عامل آن باید تنبیه شود. برای مثال می توان از دریافت رشوه برای نادیده گرفتن معیارهای ایمنی در احداث مسكن نام برد.

 

فساد اداری خاكستری:

 كاری كه از نظر اكثر نخبگان منفور است، اما توده‌های مردم در مورد آن بی‌تفاوتند. مثلاً كوتاهی كارمندان در اجرای قوانینی كه در بین مردم از محبوبیت چندانی برخوردار نیستند و كسی غیر از نخبگان سیاسی به مفید بودن آنها معتقد نیست.

 

 

فساد اداری سفید:

كاری كه ظاهراً مخالف قانون است، اما اكثر اعضای جامعه (نخبگان سیاسی و اكثر مردم عادی) آن را آنقدر مضر و با اهمیت نمی‌دانند كه خواستار تنبیه عامل آن باشند. برای مثال، چشم‌پوشی از موارد نقض مقرراتی كه در اثر تغییرات اجتماعی و فرهنگی، ضرورت خود را از دست داده‌اند.

 

نتایج و پیامدهای فساد اداری

  1. اتلاف منابع ملی از طریق خدشه وارد كردن برسیاستهای دولت در مقابله با منافع و اهداف اكثریت.
  2. خنثی شدن تلاشهای دولت در جهت كاهش فقر و تبعیض و مانع رشد رقابت.
  3. زیانهای اجتماعی و تضعیف نهادهای موجود،زیانهای سیاسی و توزیع ناعادلانه منابع وزیانهای اقتصادی.
  4. كاهش اثر بخشی و مشروعیت دولتها و اختشاش درارزشهای دموكراسی واخلاقیات.
  5. از موانع توسعه پایداربه علل افزایش هزینه معاملات و كاهش امكان پیش بینی های اقتصادی.
  6. تضعیف اعتقاد مردم به توانایی و اراده سیاسی دولت.

 گزارش سازمان شفافیت بین‌الملل

براساس گزارش سال ۲۰۰۵ سازمان شفافیت بین‌المللى، در بررسی ۱۵۹ كشور جهان، ایران در شاخص فساد گریزى مسؤولان دولتى و سیاسى رتبه ۹۳ را كسب كرد كه در مقایسه با رتبه ۸۸ سال قبل ازآن پنج رده تنزل نشان مى‌دهد. سازمان شفافیت بین‌المللى همه ساله رتبه كشورهاى جهان را در شاخص مفاسد مالى و اقتصادى اعلام مى‌كند. این گزارش براساس ۱۶ كار تحقیقاتى توسط ۱۰ نهاد بین‌المللى تنظیم شده است. سازمان شفافیت بین‌المللى  رتبه مبارزه با فساد در كشورها را از یك تا ده مشخص مى‌كند كه رتبه ده نشان دهنده كمترین فساد و رتبه یك نشان‌دهنده بیشترین فساد است. ایران در گزارش سال ۲۰۰۵ رتبه 9/2 را از ده كسب كرد كه در مقایسه با سال گذشته تغییرى نكرده است. دامنه تغییررتبه فساد اقتصادى ایران بین 3/2 تا 3/3 اعلام شده است.

مطالعات سازمان بین المللى شفافیت نشان مى دهد كه رتبه شاخص فساد در۷۰ كشور - تقریباً نیمى از كشورهاى مورد بررسى - كمتر از ۳ بوده است كه نشان دهنده مشكل حاد فساد در این كشورها است

نتیجــه:

مبارزه با فساد با شعار دادن تحقق نمی‌یابد. این كار مستلزم عزم ملی، خواست همگانی و جدیت دولت است. این مبارزه باید ساختار یافته، هماهنگ و برنامه‌ریزی شده انجام گیرد. این مبارزه باید ابتدا از بخش‌ها و نقاط حساس شروع شود و هدف خشكاندن ریشه باشد و نه قطع كردن شاخ و برگ ها؛ چه در این صورت شاخ و برگ‌های جدیدی به وجود خواهد آمد. مقصود از ریشه كلیه عواملی است كه سبب فراهم شدن فرصت ارتكاب فساد می‌شوند و كلیه افرادی كه ممكن است حتی حضور ملموس درسازمان‌های دولتی را نداشته باشند، اما حضور پشت پرده آنها كاملاً محسوس باشد. مجازات مرتكبان فساد و افزایش شدید هزینه ارتكاب به فساد (به عنوان اقدام پس از وقوع) و اصلاح روش‌ها، بهبود سیستم های كاری، شناسایی و حذف نقاط مستعد فساد، افزایش شفافیت و پاسخ‌گویی در عملكرد سازمان‌های دولتی و به طور كلی اصلاح نظام اداری (به عنوان اقدام پیشگیری)  دو روی سكه مبارزه موفق با فساد تلقی می‌شوند و مكمل یكدیگرند و هیچ یك به تنهایی كارساز نخواهد بود.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 23 دی 1389
حمید مظاهری راد
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر