تبلیغات
مدیریت کارآمد - مشارکت شهروندان راهبرد تغییرات
 
مدیریت کارآمد
کارایی و اثربخشی
درباره وبلاگ


حمیدمظاهری راد فعالترین وبلاگ نویس تبریزی با یکصد وب سایت در زمینه های مدیریتی سیاسی ادبی فرهنگی هنری ورزشی علمی اجتماعی تاریخی عرفانی گردشگری و...

مدیر وبلاگ : حمید مظاهری راد
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
رویکرد مشارکتی برای مقابله با مسائل و معضلات شهری و شکل گیری اندیشه مشارکت در ابعاد زندگی، امروزه یگانه راهبردی است که بیش از پیش مورد توجه بوده و به کار گرفته می شود.
مشارکت  شهروندان راهبرد تغییرات

● چگونه زمینه حضور مردم را در امور شهری فراهم سازیم.

رویکرد مشارکتی برای مقابله با مسائل و معضلات شهری و شکل گیری اندیشه مشارکت در ابعاد زندگی، امروزه یگانه راهبردی است که بیش از پیش مورد توجه بوده و به کار گرفته می شود.

در واقع عاملی که از گسترش سریع مشارکت جلوگیری می کند عبارت از نبود فلسفه مشخص و مناسبی که بستر مشارکت جویانه را در بین شهروندان فراهم آورد و درک آن را آسان و نسبت به آن تعهد بیافریند.

اگرچه مشارکت در قالب های تعاون و همکاری، مفهومی با سابقه در ایران است، اما به مفهوم جدید آن هنوز در جامعه نهادینه نشده، در حالی که به موازات رشد شهرنشینی و دگرگونی های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی در فرآیند زندگی شهری و اجتماعی، ضرورت و لزوم مشارکت گسترده و فراگیر شهروندان در ابعاد گوناگون زندگی احساس می شود.

یکی از عرصه های مشارکت اجتماعی، مشارکت شهروندی است. تشویق مردم در مشارکت امور شهری از راه های بهبود زندگی شهروندان محسوب می شود. مشارکت از جمله حقوق اساسی شهروندان به شمار می رود که بر پایه داشتن مجموعه ای از حقوق مدنی، سیاسی و اجتماعی تعریف می شود.

جامعه شناسی، جامعه مدرن را جامعه مدنی می دانند و معتقدند که مهم ترین ویژگی جامعه مدرن پیوستگی تفکیک ناپذیر آیین شهروندی و مشارکت های مدنی است. در واقع جامعه مدنی حوزه ای است که در آن تصمیم گیری ها از طریق فرآیند های جمعی و مشارکت فعالانه شهروندان در شرایطی آزاد و برابر صورت می گیرد.

یک شهروند که مشارکت جزء حقوق اساسی او است، می تواند در انواع مشارکت ها فعالیت کند. به عنوان مثال مشارکت اجتماعی (Social participation) یکی از انواع مهم مشارکت ها است که مشارکت های محله ای، شهری، روستایی، انواع انجمن ها و... عرصه های آن را تشکیل می دهد که مباحث شهروندی نیز نقطه اشتراک مشارکت اجتماعی و سیاسی است و اقدامات مشترک افراد جهت حق تشکیل انجمن ها، اجتماعات و... به عنوان حقوق اولیه شهروندی از مظاهر مهم مشارکت های اجتماعی است.

مشارکت یک نوع درگیری فکری و عاطفی اشخاص در موقعیت های گروهی است که آنان را بر می انگیزد تا برای دستیابی به هدف های گروهی یکدیگر را یاری دهند و در مسئولیت کار شریک شوند. در مشارکت، نقش اصلی با مشارکت کننده است. او باید تلاش کند تا توانائی های خود را آشکار سازد و این امر هنگامی تحقق می یابد که بی تفاوتی و بی مسئولیتی جای خود را به احساس دلبستگی، اعتماد و مسئولیت بدهد.

جهت بسط و توسعه مشارکت های شهری، حاکمیت مقتدر، نقش بسیار مؤثری می تواند داشته باشد و امروزه جهت رفع مشکلاتی مانند افزایش فقر شهری، مصرف گرایی، نابرابری های جنسیتی، اجتماعی و اقتصادی ۳ قلمرو دولت، جامعه مدنی و بخش خصوصی می توانند با شرکت یکدیگر به اقدامات وسیع تری بپردازند. در حقیقت نوع حاکمیت است که منجر به مشارکت های شهری شده و در جامعه شهری عواملی چون مشارکت پذیری، اعتماد به یکدیگر، توجه به مسائل عمومی، عضویت در نهاد ها و انجمن های داوطلبانه و مدنی در میان شهروندان، عامل اساسی در موفقیت نهاد های اداره کننده شهرهاست.

مثلا کارآمدی و عملکرد بهینه نهادی مثل شوراها هنگامی میسر می شود که شهروندان از ویژگی های ذکر شده که تحت عنوان سرمایه اجتماعی است، بهره مند شوند. مشارکت مردم در شهر و امور شهری تأثیر به سزایی در ایجاد و گسترش توسعه پایدار می تواند داشته باشد، اما به شرطی که سازمان ها و نهادهای مسئول هم با یکدیگر مشارکت داشته باشند.

چرا که مؤثرترین روش در برخورد با مسائل شهری زمانی حاصل می شود که ابتدا خود سازمان ها با یکدیگر مشارکت داشته و با ارائه برنامه ها و راهبرد های مشخص منشاء مهمی در ایجاد مشارکت های شهروندی و توسعه آگاهی و آموزش مردم در مسائل مختلف تلقی شوند. اما به طور کلی جهت دستیابی به توسعه پایدار شهری بایستی موضوع مشارکت در سطح وسیعی از جامعه شهری عملی شود.

به گونه ای که خانواده ها و سازمان های دولتی و غیردولتی را هم در برگیرد. امروزه مشارکت مردم در اداره و ساخت و ساز شهری در اکثر کشورهای دنیا امری ضروری است.

به طوری که استفاده از مشارکت های مردمی هم برای مقابله با مشکلات شهری و هم برای کاهش جرایم محلی مرسوم است. کشورهای پیشرفته توانسته اند با در نظر گرفتن تمهیداتی، انسان ها را قادر به بر آورده کردن نیازهای خود سازند. در این کشورها موضوع مشارکت شهروندان امری عادی و رایج بوده و اکثریت مردم مسئولیت خود را در قبال زندگی در شهرها به خوبی پذیرفته اند و خود را در بقا و نگهداری شهر و محل زندگی خود با تمام ظواهر آن سهیم می دانند.

در جامعه کنونی ما، مفاهیمی چون شهر، شهروند، فرهنگ شهرنشینی، مشارکت ها و حقوق شهروندی مفاهیم مدرنی هستند که هنوز شکل واقعی خود را پیدا نکرده اند. چرا که از پایه بر این اصل توجه نشده است و امروزه نوعی مدرنیزاسیون شهری به وجود آمده که وجه مادی آن تا حدی تأمین شده، اما بعد فرهنگی آن که برای ادامه حیات این ارگانیسم لازم است فراموش شده است و تا هنگامی که ارتقای سطح آگاهی و آموزش و توجه به مطالبات مردم در راس کار قرار نگیرد، دست یافتن به مشارکت های شهروندان در فضای شهری که هنوز بسترسازی فرهنگی و آموزشی صورت نگرفته است کاری بس دشوار است.

یافته ها اگر بر مشارکت ضعیف شهروندان دلالت دارد، به این دلیل است که در برنامه ریزی های شهری جایی برای شهروند در نظر گرفته نشده است، در حالی که آنها قادر هستند ضوابط را تعیین و نیازهایشان را به عنوان یک شهروند اولویت بندی کنند.

بنابراین می توان گفت که تحقق مشارکت، مستلزم فراهم آوردن برخی پیش نیاز هاست که عمده ترین آنها عبارتند از:

آموزش فرهنگ شهرنشینی و اطلاع رسانی

بهره گیری بهینه از امکانات، توانمندی ها و استعدادهای موجود در شهروندان

استفاده از تجربیات کشورهای دیگر که با استفاده از اهرم مشارکت مردم به مبارزه با مسائل و مشکلات شهری برخاسته اند

آگاهی از نیازها و خواسته های شهروندان

تلاش در جهت تمرکز زدایی

تلاش برای دستیابی به توسعه پایدار

وجود مدیریت مشارکت جویانه و تحقق اهداف توسعه شهری

اجرای سیاست های اساسی در حمایت از محله های شهر

بهبود شرایط زیست محیطی خانواده ها در محله و مناطق

استفاده از تجربیات مدیریت محلی و شورایاران

ارتقاء سطح امنیت اجتماعی در شهر

بهره گیری از NGO ها و سازمان های مردم نهاد

توسعه رویکرد شهروندمداری در جامعه و توسعه اعتماد اجتماعی بین مردم

ارتقاء نقش تعاملی و حمایتی شهرداری تهران از گروه ها و پایگاه های مردم نهاد

ارائه آموزش های شهروندی فراگیر و اطلاع رسانی اثر بخش از طریق حوزه های تخصصی در راستای مأموریت های ذاتی شهرداری

پاسخ گویی به نیازها و مطالبات اجتماعی

بنابراین مهم ترین ابزار برای مدیریت شهری موفق، بهره گیری از مشارکت مردم است که این مهم از طریق ارزش گذاری بر دیدگاه های مردم در موضوعات مختلف شهری که تعلق اجتماعی و اعتماد را ایجاد می کند به وجود آمده و با مشارکت اجتماعی همه گرو ه های شهری که به عنوان راهبردی جهت تغییرات شهری است می تواند تأثیر گذار باشد.

فریبا برامو
روزنامه همشهری




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 5 اسفند 1389
حمید مظاهری راد
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر